Prawa i obowiązki osoby bezrobotnej, utrata statusu osoby bezrobotnej

Obowiązki bezrobotnego wynikają z przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( tekst jednolity: Dz.U. z 2008r. Nr 69, poz. 415 z późn.zmianami ).

Bezrobotny zobowiązany jest w szczególności do:

1. Zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonych terminach w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy,
2. Przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie ( odpowiednia praca  to zatrudnienie lub inna praca zarobkowa, które podlegają ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu albo przygotowaniu zawodowym dorosłych, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin, za wykonywanie których osiąga miesięczne wynagrodzenie brutto, w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy )
3. Poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie,
4. Składania lub przesyłania powiatowemu urzędowi pracy pisemnego oświadczenia o przychodach pod rygorem odpowiedzialności karnej oraz innych dokumentów niezbędnych do ustalenia jego uprawnień do świadczeń przewidzianych w ustawie w terminie 7 dni od dnia uzyskania przychodów,
5. Zawiadomienia w ciągu 7 dni powiatowego urzędu pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub pozarolniczej działalności oraz o zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego albo utratę prawa do zasiłku,
6. Zawiadomienia powiatowego urzędu pracy o niezdolności do pracy (w tym także sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny) w terminie 2 dni od dnia wystawienia zaświadczenia lekarskiego - na druku ZUS ZLA - oraz dostarczenia tego zaświadczenia w terminie 7 dni od dnia jego wystawienia,
7. Zawiadomienia powiatowego urzędu pracy, w którym jest zarejestrowany, o zmianie miejsca zameldowania lub pobytu, podając aktualne miejsce zameldowania lub pobytu,
8. Zawiadomienia powiatowego urzędu pracy w terminie 7 dni o wszelkich zmianach danych zawartych w karcie rejestracyjnej,
9. Zwrotu nienależnie pobranych świadczeń pieniężnych oraz kosztów szkolenia i przygotowania zawodowego dorosłych.

Za nienależnie pobrane świadczenia pieniężne uważa się:

• świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach,

• świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd urzędu pracy przez osobę pobierająca to świadczenie,

• zasiłek, stypendium lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy wypłacone osobie za okres, za który nabyła prawo do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty rodzinnej, renty socjalnej, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie, nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art.78 ustawy,

• koszty szkolenia w przypadku nie ukończenia tego szkolenia z własnej winy,

• koszty przygotowania zawodowego dorosłych, jeżeli osoba z własnej winy przerwała program tego przygotowania, nie przystąpiła do egzaminu kwalifikacyjnego, czeladniczego lub egzaminu sprawdzającego,

• zasiłek wypłacony za okres, za który w związku z orzeczeniem sadu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę,

• świadczenie pieniężne wypłacone z Funduszu Pracy za okres po śmierci uprawnionego,

• świadczenie przedemerytalne wypłacone w kwocie zaliczkowej, jeżeli organ rentowy odmówił wydania decyzji ustalającej wysokość emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego.

Osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenia zdrowotne.

Prawa bezrobotnego wynikają z przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( tekst jednolity: Dz.U. z 2008r. Nr 69, poz. 415 z późn.zmianami )

1. Bezrobotny ma prawo do korzystania z usług i instrumentów rynku pracy, którymi są:

   • pośrednictwo pracy,

   • poradnictwo zawodowe i informacja zawodowa,

   • zajęcia klubu pracy,

   • szkolenia,

   • staże,

   • przygotowanie zawodowe dorosłych,

   • usługi EURES,

   • inne instrumenty wspierające podstawowe usługi rynku pracy,

   • zasiłki i inne świadczenia z tytułu bezrobocia.

2. Bezrobotny ma prawo do powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego o ile nie posiada innego tytułu do ubezpieczenia. Uprawnienie przysługuje również dla członków rodziny bezrobotnego po uprzednim zgłoszeniu do ubezpieczenia.

3. Za bezrobotnych w okresie pobieranego zasiłku urząd pracy odprowadza składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe.

4. Za bezrobotnych w okresie pobierania stypendium z tytułu odbywania stażu, szkolenia, przygotowania zawodowego dorosłych urząd pracy odprowadza składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe.

5. Bezrobotny który nabył w Rzeczpospolitej Polskiej prawo do świadczeń z tytułu bezrobocia i udaje się do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub Państwa Europejskiego Obszaru Gospodarczego w celu poszukiwania pracy, może ubiegać się o transfer zasiłku w instytucji właściwej.

6. Osoby bezrobotne , które poprzednio były zatrudnione w krajach członkowskich Unii Europejskiej lub Państwa Europejskiego Obszaru Gospodarczego, a równocześnie posiadają okres uprawniający do zasiłku w Polsce mogą wystąpić do instytucji właściwej o sumowanie okresów zatrudnienia.